Oli essenziali

Oli essenziali

Olejki eteryczne – czym są i jak powstają?

Olejki eteryczne pozyskuje się z kwiatów, liści, ziół, igieł, drewna, korzeni lub skórek owoców. Mają intensywny zapach charakterystyczny dla wykorzystanej rośliny.

Najczęściej powstają w procesie destylacji parą wodną. W przypadku cytrusów zwykle stosuje się tłoczenie skórek na zimno. Nie każdy produkt określany jako olejek zapachowy lub ekstrakt jest jednak olejkiem eterycznym – różnicę najlepiej sprawdzić w składzie.

Olejku eterycznego nie należy też mylić z olejem bazowym, np. migdałowym lub jojoba. Ten drugi może służyć do rozcieńczania olejku przed aplikacją na skórę, o ile producent dopuszcza takie zastosowanie.

Olejek jednoskładnikowy czy gotowa mieszanka?

Wybór zależy od tego, czy szukasz zapachu konkretnej rośliny, czy gotowego połączenia kilku aromatów.

  • Olejek jednoskładnikowy powstaje z jednego surowca, np. lawendy, eukaliptusa lub grejpfruta. Można używać go samodzielnie albo łączyć z innymi olejkami.
  • Mieszanka olejków zawiera kilka składników tworzących spójną kompozycję, np. cytrusową, ziołową, korzenną lub drzewną. Proporcje są już dobrane, dlatego nie trzeba komponować zapachu od podstaw.

Cytrusowe, ziołowe czy drzewne – jaki zapach wybrać?

Nie musisz kierować się wyłącznie nazwą rośliny. Rodzina zapachowa pomaga szybciej określić, czy dany aromat będzie lekki i świeży, czy raczej ciepły, głęboki i wyrazisty. Granice między profilami nie są jednak sztywne – lawenda łączy charakter kwiatowy z ziołowym, a eukaliptus ma świeżą, kamforową nutę.

  • Cytrusowe, np. pomarańcza, cytryna, limonka, bergamotka, grejpfrut i mandarynka, pachną lekko, świeżo i rześko.
  • Ziołowe i kamforowe, takie jak mięta pieprzowa, rozmaryn, tymianek, bazylia, szałwia, eukaliptus czy drzewo herbaciane, mogą być chłodne, zielone albo intensywne.
  • Leśne i drzewne obejmują m.in. sosnę, jodłę, świerk i cedr. Wyróżniają się aromatem iglastym, żywicznym lub wytrawnie drzewnym.
  • Kwiatowe, np. róża, geranium, lawenda i ylang-ylang, bywają delikatne, słodkie, pudrowe albo lekko zielone.
  • Korzenne, takie jak cynamon, goździk, imbir, kardamon i pieprz różowy, wnoszą do kompozycji ciepły, pikantny akcent.
  • Żywiczne i balsamiczne, np. kadzidłowiec, elemi oraz copaiba, mają głębszy i cieplejszy charakter.

Przy tworzeniu własnych połączeń można wykorzystać podział na nuty głowy, serca i bazy. Cytrusy często otwierają kompozycję, aromaty kwiatowe lub ziołowe budują jej środek, a drzewne i żywiczne tworzą trwalsze tło. Ostateczny efekt zależy jednak od wybranych olejków oraz ich proporcji.

Jak używać olejków eterycznych w domu?

Nie każdy olejek nadaje się do każdej metody stosowania. Do aromatyzowania wnętrz wykorzystuje się przede wszystkim dyfuzory i kominki aromaterapeutyczne. Liczbę kropli należy dopasować do instrukcji urządzenia oraz zaleceń podanych na opakowaniu olejku.

Kontakt ze skórą wymaga większej ostrożności. Do masażu można stosować wyłącznie olejki przeznaczone do takiego użycia, odpowiednio rozcieńczone w oleju bazowym. Prostszą opcją są gotowe olejki do masażu, których nie trzeba samodzielnie mieszać.

Olejku eterycznego nie należy wlewać bezpośrednio do wody, ponieważ się w niej nie rozpuszcza. Do kąpieli wybierz produkt wyraźnie przeznaczony do tego zastosowania i postępuj zgodnie z instrukcją producenta.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze olejku eterycznego?

Sprawdź skład, wykorzystany surowiec oraz przeznaczenie produktu. Oznaczenia „100% naturalny” i „100% czysty” są deklaracjami producenta, dlatego nie zastępują dokładnej listy składników. Jeśli zależy Ci na produkcie BIO, poszukaj również informacji o odpowiednim certyfikacie.

Najważniejszy pozostaje zalecany sposób użycia. Olejek do dyfuzora lub kominka nie musi nadawać się do masażu czy kąpieli. Oznaczenie „naturalny” także nie oznacza, że produkt można bezpiecznie stosować dowolną metodą.

Szczególnej ostrożności wymaga używanie olejków w ciąży oraz przy dzieciach. W takich przypadkach wybieraj wyłącznie produkty dopuszczone przez producenta dla danej grupy i planowanego zastosowania.

Na początek wybierz aromat, który lubisz, i zastanów się, jak najczęściej będziesz go używać. Pojedynczy olejek daje swobodę tworzenia własnych połączeń, natomiast gotowa mieszanka pozwala od razu cieszyć się spójną kompozycją zapachową.